Startpagina.Nederland.WereldStandaard.EE Standaard.Algemeen.Artikelen.
Er zijn er die Serama eieren met redelijk succes uitbroeden in een broedmachine en er zijn mensen die uit honderd eieren nog geen 10 kuikens krijgen. Waar zou dat aan kunnen liggen?

Enige oorzaken van ‘lege’ eieren en niet uitkippende kuikens bij bevruchte eieren m.u.v. transport:

#1 trilling in de (motor)broedmachine doodt de embryo's in een heel vroeg stadium, maar dit gaat niet op voor alle Serama eieren. Als je aan familieteelt doet is dat een eigenschap waar je op kunt selecteren, de ene lijn is gevoeliger dan de andere.

#2 taai binnenvlies, embryo ontwikkelt goed tot kuiken maar kan niet naar de luchtkamer komen bij uitkomst: einde verhaal.
Hoe sterker het kuiken hoe beter dus, kwaliteit broedei qua voedingsstoffen lijkt medebepalend. Dit kán verband houden met de leeftijd van de hen maar hoeft niet. Er zijn hennen die minder goede broedeieren leggen omdat ze er niet voldoende voedingsstoffen in stoppen. Er zijn ook broedeieren met een ongelofelijk taai binnenvlies. Dit merk je als een zo’n vastzittend kuiken pelt. Formaat hen doet er wel toe, hoe groter de hen, hoe groter en beter het broedei in kwaliteit, hoe sterker het kuiken dat meestal normaal door het binnenvlies kan komen. Kennelijk blijft de stevigheid van het binnenvlies gelijk, ook als het ei krimpt en daarmee ook het kuiken.
Dit kan hetzelfde verschijnsel zijn als bij minipony’s. Het veulen steekt niet met de hoefjes de vruchtwaterzak kapot waardoor het stikt in het vlies als de mens niet ingrijpt.

#3 poreuze schaal, embryo ontwikkelt goed totdat de verdamping toch te groot is, te controleren aan de grootte van de luchtkamer (vergelijken met de grotere eieren). Eieren met grote luchtkamer in andere broedmachine overzetten met vocht op 70%.
Poreuze schaal geeft soms ook dat zo'n kuiken bij het doorpikken van het vlies dwars door de schaal pikt waardoor het vast blijven plakken aan het vlies en zich niet meer kan omdraaien om de schaal verder open te pikken. Als het kuiken niet bevrijd wordt uit z’n vastgeplakte positie sterft het na een dag of 2 á 3 van uithongering.
Op welk moment zo'n kuiken pellen? Controleer of al het bloed uit het vlies is teruggetrokken, dit kan zomaar 2 x 24 uur duren. Het kan dus geen kwaad eens een ei kapot te maken van een fokhen om de schaaldikte te controleren. Eieren van hennen die al breken bij het verzamelen als ze tegen een ander ei opbotsen (dit kan
Problemen met Serama eieren in de broedmachine en onder de kloek
Er zitten hier wat dubbelingen in met SeramaFeiten.
Natuurbroed gaat prima bij de Serama’s. Hier een hen van 5 maanden op haar eerste legsel. Ze kwam met 5 kuikens tevoorschijn.
ook tijdens het broeden gebeuren) zijn een veeg teken. Toch kan dat ook een tijdelijke oorzaak hebben.

#4 lethaal factor, ik heb sterke aanwijzingen gevonden dat Serama’s het lethale gen ‘Cornish Lethal’ dragen. Dit is wat anders dan het Kruiper-gen bij de Chabo’s. Daarvan sterven de embryo’s in een veel vroeger stadium af. Meestal vertoont zo’n ei een ringvormige ader. Dit verschijnsel wordt trouwens ook waargenomen bij Serama-eieren maar percentueel erg weinig, ca. 1% en dan ook nog eens bij inteelt. Ik heb geen bewijs gevonden dat Serama’s naast Cornish Lethal (Cl) ook Kruiper (Cp) hebben, dan zou het aantal afgestorven eieren ook beduidend groter moeten zijn als je telkens zo’n 500 eieren inlegt, wat ik gedaan heb het afgelopen seizoen. Statistisch kan dat dus niet ook al fokte ik met redelijk kortpotige dieren. Het is óf Kruiper óf Cornish Lethal, en gezien het grote aantal embryo’s dat sterft vlak voor uitkomst en de uiterlijke kenmerken van de ouderdieren en die van kuikens die wel uitkomen, maar een paar dagen later toch sterven, durf ik met redelijke stelligheid te beweren dat we te maken hebben met Cornish Lethal.
Cornish Lethal geeft ook deformaties aan de poten, maar anders. Cornish Lethal geeft een zware borstbespiering in combinatie met korter en dikker loopbeen, grotere kop, uitpuilende ogen, vergroeid gewricht in de drumstick wat supersterk is en dood in dop vlak voor of net na het uitkippen. Een fokzuiver Cp embryo sterft al relatief vrij vroeg in de ontwikkeling. Bij fokzuiver Cl sterft het kuiken vanaf dag 19 en een klein percentage eerder. Zoals elk dominant lethaal gen kan ca. 25% van de dieren aangetast zijn.
Uitselecteren van Cl is zinloos, dan krijg je een Serama met platte borst en lange poten. Cl hoort bij de Serama net als kruiper bij de Chabo.
Ga je fokken met platborstige, lang- en dunpotige Serama’s dan stijgt het uitkomstpercentage tot boven de 90% (31 eieren inleggen, 29 doorlevende kuikens krijgen).
Weinig kans op succes, deze manier van broeden.
Dit heet stapelbroeden en hoort bij Serama’s...

#5 leeftijd van de hen. Hoe meer legcycli een hen gehad heeft hoe beter de broedei kwaliteit wordt, daarna loopt alles wat terug tot uiteindelijk nog een paar eieren per jaar op een leeftijd van 4 jaar of ouder. De top lijkt te liggen in het tweede jaar. Maar er zijn ook hennen die 3 cycli hebben in hun eerste jaar en daarna nauwelijks meer leggen. Dit is niet te voorspellen. Hoe groter de hen, hoe beter ze legt, maar er zijn ook grote hennen die nooit een ei leggen. In haar top, legt de hen goede kwaliteit broedeieren. Ga je selecteren op de beste broedei kwaliteit bij Seramahennen dan kom je op grootformaat hennen uit van minstens 400 - 450 gram of nog zwaarder.

6# Gewicht en formaat hen. Naast gewicht speelt haar formaat ook een rol. Je hebt grote lichte hennen en kleine zware, afhankelijk van de hoeveelheid bespiering en botdichtheid. Cl dragende hennen, die fokonzuiver zijn (anders hadden ze niet geleefd) met veel Cl expressie zijn kleine hard aanvoelende baksteentjes.
Deze dieren lijken veel vitaler te zijn dan de grotere maar zachter (slapper) bespierde hennen. Ik meet de vitaliteit van een hen af door in haar te knijpen, hoe steviger en sterker, hoe beter ze is. Lekker hard en taai dus. Kleine baksteen hennen kunnen naar hun lichaamsverhouding gigantisch grote eieren leggen van superieure kwaliteit. Kort maar krachtig, na hun tweede jaar daalt de productie in kwantiteit snel. Dus dan heb je toch een kleine Serama, die ook klein vererft als ze gekoppeld wordt aan een klein keihard haantje (niet té klein want dan bevrucht hij weer minder).

#7 ruw omgaan met broedeieren. Een ei wordt voorzichtig gelegd, de hen is er ook heel voorzichtig mee, ze rolt de eieren uiterst behoedzaam onder zich. Serama eieren zijn doorgaans kwetsbaarder dan gewone eieren. Vooral de kleine eitjes. Bij ruw behandelen, zoals teveel beweging, raken de snoeren los waar het dooier aan hangt. Dit is wat tijdens transport gebeurt in de auto of met de post. Dit vertaalt zich tijdens het broeden op het ontwikkelen van een klein puntje (embryo) dat stopt. Dus ook het keren van Serama eieren in de broedmachine moet heel voorzichtig gebeuren. Ook kan het lijken of het embryo aan één kant van het ei kleeft, alsof de eieren niet gekeerd zijn. Dit geldt minder tot niet voor grote Serama eieren uit grote hennen.

#8 infectueuze bronchitis, dit is niet Serama gerelateerd. Hennen kunnen ongemerkt een infectie doormaken. Deze kan de eierstokken aantasten. Een teken is onregelmatig gevormde eieren, ribbels in het ei, tot aan ‘vierkante’ eieren (afgeplat aan 2,3  of 4 kanten) toe. De schaaldikte is ook niet overal gelijk. Zo’n ei is niet geschikt voor een embryo ook al heeft het voldoende voedingsstoffen. Ook een IB-enting (eventueel gecombineerd met de NCD enting,  IB/NCD) kan dit tot gevolg hebben.

#9 Onrust tijdens het broeden. De hen moet rustig kunnen zitten. Meerdere hennen die bijelkaar broeden verlaagt het uitkomstpercentage omdat ze eieren van elkaar kapen. Ook de broedplek is bepalend, mooi kuiltje, voldoende vochtige ondergrond (de klassieke omgekeerde grasplag met wat strooisel eroverheen). Maar een Seramahen kan ook eieren uitbroeden op kaal hout! Ze doet daarin niet onder voor een Cochinkriel of Zijdehoen.
Muizen kunnen maken dat een hen het voor gezien houdt, dan loopt ze van de eieren af. Een hen die aan muizen gewend is, pikt naar de muis die onder haar kruipt. Drie keer raden wat er gebeurt als haar eieren uitkomen...